Wat motivatie eigenlijk betekent
Het woord motivatie staat voor de reden waarom iemand in beweging komt of iets wil bereiken. Het is de kracht die je tot actie zet. Denk aan iemand die graag wil slagen voor een examen: motivatie zorgt ervoor dat deze persoon extra tijd besteedt aan leren. Volgens de psychologie is motivatie dus eigenlijk de motor achter gedrag. Die motor kan op verschillende manieren aangewakkerd worden. Soms doe je iets omdat het gewoon leuk is, zoals sporten met vrienden. Andere keren wil je ergens een beloning voor krijgen, bijvoorbeeld geld verdienen met een bijbaan.
Verschillende soorten motivatie
Je hebt motivatie die uit jezelf komt en motivatie die van buitenaf komt. Dit noemen we in de psychologie intrinsieke motivatie en extrinsieke motivatie.
- Intrinsieke motivatie betekent dat je iets doet omdat je het graag wil of omdat je het interessant vindt. Stel, je leert gitaar spelen omdat je van muziek houdt. Dan doe je dat vanuit een interne drijfveer.
- Extrinsieke motivatie betekent dat je iets doet voor een beloning of om straf te vermijden. Bijvoorbeeld leren voor een toets omdat je een goed cijfer wilt halen of omdat je ouders anders boos worden. Vaak werken beide vormen samen, maar het is goed om te weten welke vorm bij jou past.
Motivatie en gedrag: hoe zit dat?
Je merkt motivatie duidelijk op in gedrag. Als je gemotiveerd bent, steek je meestal meer tijd en energie in je doelen. Mensen die gemotiveerd starten met hardlopen, houden dit vaak langer vol dan mensen die zich verplicht voelen. Motivatie kan dus echt bepalend zijn voor hoe lang je met iets doorgaat. Gebrek aan motivatie kan er juist voor zorgen dat iemand snel opgeeft. Ook de manier waarop je ergens tegenaan kijkt, speelt mee. Denk je positief over een opdracht? Dan is de kans groter dat je erin slaagt. De psychologie leert ons dat motieven vaak verborgen liggen achter het zichtbare gedrag, zoals doorzettingsvermogen of juist uitstelgedrag.
Manieren om jezelf te motiveren
Gelukkig kun je invloed uitoefenen op je eigen motivatie. Eén manier is door doelen te stellen die helder en haalbaar zijn. Een groot probleem in kleine stukken verdelen helpt om niet ontmoedigd te raken. Geef jezelf tussendoor complimenten als iets lukt, dat geeft een goed gevoel en maakt je gemotiveerder om verder te gaan. Praat positief tegen jezelf, want gedachten hebben veel invloed op hoeveel zin je ergens in hebt. Zorg ook voor een fijne, overzichtelijke omgeving om te werken of te studeren. Tot slot werkt het om samen met anderen aan iets te werken. Anderen kunnen je aanmoedigen en dat geeft een extra duwtje in de rug, zeker als je het zelf even moeilijk hebt.
- Doelen stellen die helder en haalbaar zijn.
- Een groot probleem in kleine stukken verdelen helpt om niet ontmoedigd te raken.
- Geef jezelf tussendoor complimenten als iets lukt, dat geeft een goed gevoel en maakt je gemotiveerder om verder te gaan.
- Praat positief tegen jezelf, want gedachten hebben veel invloed op hoeveel zin je ergens in hebt.
- Zorg voor een fijne, overzichtelijke omgeving om te werken of te studeren.
- Werk samen met anderen aan iets; anderen kunnen je aanmoedigen en dat geeft een extra duwtje in de rug, zeker als je het zelf even moeilijk hebt.
De rol van motivatie in leren en prestaties
Op school of op werk merk je goed hoe belangrijk motivatie is. Leerlingen die nieuwsgierig zijn naar een onderwerp, onthouden de stof vaak beter. Ook volwassenen die plezier vinden in hun baan, presteren vaak beter en zijn minder snel moe. Leren en werken gaan makkelijker als je ergens écht achter staat. Daardoor durf je fouten te maken en houd je langer vol. Scholen en bedrijven proberen daarom motivatie bij hun mensen te ondersteunen met leuke uitdagingen, heldere feedback en mogelijkheden om zelf keuzes te maken. Dit past bij de ideeën uit de psychologie over leren: als je zelf mag kiezen en de reden snapt, werk je met meer plezier.
Antwoorden op veelgestelde vragen over motivatie
Wat zijn de kenmerken van intrinsieke motivatie?
Intrinsieke motivatie betekent dat je iets leuk vindt of interessant vindt, zonder dat je daar een beloning of straf voor nodig hebt. Je doet het voor je eigen plezier of persoonlijke groei.
Is extrinsieke motivatie altijd slecht?
Extrinsieke motivatie is niet altijd slecht. Het helpt soms om aan de slag te gaan als je ergens tegen opziet. Voor veel mensen werkt het juist prettig om een beloning in het vooruitzicht te hebben of te weten dat hun werk opvalt.
Wat kun je doen als je motivatie weg is?
Als je motivatie weg is, helpt het vaak om een pauze te nemen en na te denken waarom je iets doet. Stel een kleiner doel of vraag hulp van iemand die je ondersteunt. Soms is het ook goed om even te wisselen van omgeving of taak.
Wat heeft motivatie met psychologie te maken?
Motivatie en psychologie zijn sterk verbonden, want psychologie bestudeert hoe mensen denken, voelen en doen. Motivatie is de reden achter gedrag en dit interesseert wetenschappers die menselijk gedrag beter willen begrijpen.
Waarom houden mensen niet altijd vol, zelfs als ze willen?
Mensen houden niet altijd vol, ook al willen ze dat wel. Dat komt vaak omdat er andere dingen zijn die belangrijk voelen of omdat het doel te groot of te moeilijk wordt. Lichaam, gedachten en omgeving spelen dan ook mee.
