In de psychologie wordt vaak gesproken over intrinsieke motivatie, omdat deze vorm van motivatie diep uit jezelf komt. Je doet dan iets omdat je het zelf wilt, niet omdat het van buitenaf moet. Zo blijft leren, werken, sporten of een hobby uitvoeren vaak makkelijker en leuker wanneer je gemotiveerd bent door je eigen interesse of plezier. Maar wat betekent dit nou precies en waarom is het belangrijk?
Motivatie die uit jezelf komt
Intrinsieke motivatie betekent dat je zelf een activiteit wilt doen, meestal omdat je het interessant of plezierig vindt. Het komt niet voort uit een beloning of druk van buitenaf, maar uit een eigen behoefte. Stel dat je graag schildert, gewoon omdat je het fijn vindt om creatief bezig te zijn en je gedachten te uiten op het doek. Of misschien lees je graag, simpelweg uit nieuwsgierigheid. In de psychologie wordt dit verschil vaak uitgelegd: extrinsieke motivatie komt van buitenaf, bijvoorbeeld door salaris of cijfers. Intrinsieke motivatie komt juist van binnenuit, omdat je iets zelf graag wilt. Het maakt dat mensen hun werk, studie of hobby blijven volhouden, zelfs zonder directe beloning zoals geld, prijzen of schouderklopjes.
Belangrijke gevolgen voor leren en werken
Wanneer mensen gedreven zijn door hun eigen interesse of nieuwsgierigheid, houden zij dingen vaak langer vol. Op school zie je dat leerlingen die écht zelf iets willen weten, vaak makkelijker leren. Op de werkvloer zorgt motivatie vanuit jezelf ervoor dat je met meer plezier werkt, minder stress hebt en beter samenwerkt. Je leert er meer van, omdat je dieper op onderwerpen in wilt gaan. Ook de kwaliteit van het werk of leren gaat omhoog, omdat je wilt begrijpen wat je doet, niet alleen maar opdrachten afronden. Werkgevers en docenten zijn daarom vaak op zoek naar manieren om deze motivatie te stimuleren. Dat kan bijvoorbeeld door te kiezen voor onderwerpen of taken die aansluiten op wat iemand echt leuk vindt of door ruimte te geven voor eigen ideeën.
Hoe herken je motivatie vanuit jezelf
Het is niet altijd direct duidelijk of iemand echt iets vanuit zichzelf doet. Aan bepaalde dingen kun je het wel merken. Iemand die intrinsiek gemotiveerd is, raakt bijvoorbeeld helemaal in de flow tijdens een taak, vergeet soms de tijd en denkt er later nog eens over na. Denk aan een kind dat enthousiast bouwt met blokken, zonder dat iemand zegt wat het moet bouwen. Bij volwassenen is het niet anders, bijvoorbeeld bij iemand die uit zichzelf extra werk doet omdat hij of zij zich betrokken voelt. Ook als mensen zelf doelen opstellen, zijn ze vaker gemotiveerd om ermee door te gaan. Ze werken dan harder en zijn creatiever dan wanneer ze alleen iets ‘moeten’ doen van een ander.
Motivatie opbouwen in het dagelijks leven
Je kunt motivatie uit jezelf sterker maken door bewust te kiezen voor activiteiten waar je interesse ligt of waar je energie van krijgt. Het helpt ook om kleine uitdagingen op te zoeken en jezelf doelen te stellen die haalbaar zijn, maar toch iets van je vragen. Complimenten geven aan jezelf of tevreden zijn met wat je hebt bereikt, helpt ook om plezier te blijven houden. Als je merkt dat je iets doet alleen omdat het van iemand anders moet, kun je nadenken of je een manier kunt vinden om het leuker te maken. Praat erover met anderen, stel vragen of zoek nieuwe manieren om hetzelfde werk te doen. In veel gevallen ontdek je dan dat je toch een stukje eigen motivatie kunt opwekken, vooral als je weet waarom je het doet.
Invloed van de omgeving op motivatie
Ook al komt deze vorm van motivatie van binnenuit, de omgeving heeft wel invloed. Als je omgeving veilig voelt, en je hebt steun van mensen om je heen, durf je sneller zelf een keuze te maken. Scholen en werkgevers kunnen helpen door ruimte te geven voor eigen ideeën en voldoende zelfstandigheid te geven. Ook complimenten, erkenning en het vieren van kleine successen dragen bij aan een veilig gevoel. Op die manier blijft de motivatie om iets te doen sterker en kun je groeien in wat je leuk en belangrijk vindt.
Meest gestelde vragen over intrinsieke motivatie
- Hoe kun je intrinsieke motivatie stimuleren?
Intrinsieke motivatie kun je versterken door taken te kiezen die bij je eigen interesses aansluiten, jezelf kleine doelen te geven en door te kiezen voor activiteiten waar je nieuwsgierig naar bent. Ook zorgt een veilige en positieve omgeving ervoor dat je vaker iets vanuit jezelf wilt doen.
- Wat is het verschil tussen intrinsieke en extrinsieke motivatie?
Intrinsieke motivatie betekent dat je iets doet omdat je het leuk, interessant of belangrijk vindt voor jezelf. Extrinsieke motivatie betekent dat je iets doet omdat je een beloning wilt behalen of een straf wilt vermijden, dus door invloed van buitenaf.
- Waarom is motivatie uit jezelf belangrijk voor leren en werken?
Motivatie uit jezelf zorgt ervoor dat je langer volhoudt, meer leert en beter werk levert. Het geeft plezier, zelfvertrouwen en zorgt ervoor dat je makkelijker nieuwe uitdagingen aangaat.
- Kan iedereen motivatie vanuit zichzelf vinden?
Iedereen heeft iets dat hem of haar boeit of interesseert. Door te zoeken naar wat je leuk of belangrijk vindt en kleine doelen te stellen, kun je deze vorm van motivatie ook bij jezelf herkennen en versterken.
