Het verschil psycholoog en psychiater is soms lastig te begrijpen, omdat beide helpen bij psychische klachten. Toch doen zij hun werk op een andere manier en hebben ze een andere opleiding gevolgd. Wie hulp zoekt bij mentale problemen, komt vaak uit bij een van deze twee beroepen. Wat is nu precies het onderscheid? Laten we de belangrijkste verschillen en overeenkomsten helder uitleggen, zodat duidelijk wordt naar wie je toe kunt bij welke klachten.
De rol van de psycholoog bij psychische hulp
Een psycholoog is een hulpverlener die mensen ondersteunt bij psychische problemen. Denk aan klachten als somberheid, angst, stress of piekeren. Een psycholoog praat veel met je en probeert te begrijpen wat er speelt. Samen zoek je naar manieren om je problemen aan te pakken. Gesprekken voeren is het belangrijkste hulpmiddel van de psycholoog. Vaak maakt de psycholoog gebruik van oefeningen, uitleg en gesprekken zoals cognitieve gedragstherapie. Het doel is dat je leert om zelf met je klachten om te gaan. Psychologen mogen geen medicijnen voorschrijven, maar ze kunnen je wel doorverwijzen als dat nodig is. Ze helpen mensen van alle leeftijden, dus ook bij problemen van kinderen of ouderen.
Wat een psychiater anders maakt dan een psycholoog
Een psychiater is een arts die zich heeft gespecialiseerd in psychische ziekten. Deze persoon heeft eerst de opleiding geneeskunde gedaan, net als andere artsen. Daarna volgt een specialisatie tot psychiater. Een belangrijk verschil met een psycholoog is dat een psychiater medicijnen mag geven. Dit is soms nodig als iemand last heeft van bijvoorbeeld zware depressies, psychoses of andere ernstige stoornissen. De psychiater kijkt niet alleen naar hoe iemand zich voelt, maar ook naar lichamelijke oorzaken van psychische klachten. Zo kan de psychiater bloed laten onderzoeken of overleggen met andere artsen. Behalve het voorschrijven van medicijnen kan een psychiater ook gesprekken voeren. Toch is de aanpak vaak medisch en minder gericht op praten alleen.
Verschillende opleidingen en achtergronden
De opleiding van een psycholoog is anders dan die van een psychiater. Een psycholoog heeft psychologie gestudeerd aan de universiteit. Deze studie richt zich op het gedrag, denken en voelen van mensen. Na hun studie kunnen psychologen zich verder verdiepen, bijvoorbeeld tot GZ-psycholoog of klinisch psycholoog. Een psychiater start met de opleiding geneeskunde. Dat is dezelfde opleiding die huisartsen en specialisten volgen. Daarna kiest de toekomstige psychiater voor een specialisatie psychiatrie. Door deze achtergrond heeft de psychiater veel kennis van het menselijk lichaam en van medicijnen. Dit verklaart ook waarom de taken en bevoegdheden verschillen.
Wanneer kies je voor een psycholoog en wanneer voor een psychiater?
Bij lichte tot matige psychische klachten is het meestal slim om eerst naar een psycholoog te gaan. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om onzekerheid, milde depressie, relatieproblemen of angst. Als je vooral behoefte hebt aan gesprekken en begeleiding zonder medicijnen, past een psycholoog goed bij je situatie. Een psychiater wordt meestal ingeschakeld bij ernstige of ingewikkelde klachten. Denk aan depressies die niet overgaan, psychoses, bipolaire stoornis of wanneer er een combinatie van lichamelijke en psychische problemen is. Vaak werken psychologen en psychiaters samen. Een psycholoog kan je doorsturen als blijkt dat meer zorg nodig is, bijvoorbeeld medicijnen of lichamelijk onderzoek. Andersom kan een psychiater meedenken over behandelmogelijkheden als er naast de medicijnen ook gesprekken nodig zijn voor herstel.
Het samenwerken tussen psycholoog en psychiater
In de praktijk werken deze twee beroepen vaak samen. Soms heb je eerst gesprekken bij de psycholoog. Als het niet beter gaat, kan de psycholoog overleggen met de psychiater. Dan kun je bijvoorbeeld naast de gesprekken ook medicijnen krijgen. In veel GGZ-instellingen en klinieken werken psychologen en psychiaters samen in een team. Zo kunnen ze snel overleggen over de beste aanpak voor iemand. De ene keer voert de psycholoog de behandeling uit, de andere keer neemt de psychiater het over. Vaak blijven ze beiden betrokken, zeker bij langdurige of moeilijke klachten. Op deze manier krijgt iedereen de steun die past bij de klachten en bijzondere situatie.
Veelgestelde vragen over het verschil tussen psycholoog en psychiater
Mag een psycholoog ook medicijnen voorschrijven?
Een psycholoog mag geen medicijnen voorschrijven. Alleen een psychiater, die een arts is, mag dat doen als het nodig is voor de behandeling.
Wat doet een psychiater naast medicijnen geven?
Naast het voorschrijven van medicijnen kan een psychiater gesprekken voeren, een diagnose stellen, lichamelijk onderzoek laten doen en samen met andere zorgverleners een behandelplan maken.
Wanneer krijg je van je huisarts een doorverwijzing naar een psycholoog of een psychiater?
De huisarts verwijst meestal eerst door naar een psycholoog bij lichte tot matige klachten. Als de klachten ernstig zijn of als er snel medicijnen nodig zijn, verwijst de huisarts direct naar een psychiater.
Kun je zelfstandig een afspraak maken bij een psychiater?
Voor een afspraak bij een psychiater heb je meestal een verwijzing van de huisarts nodig. Zonder die verwijzing kan een psychiater je vaak niet behandelen.
Kan een psychiater ook psychotherapie geven?
Een psychiater kan naast medicijnen ook psychotherapie geven. Toch gebeurt dit minder vaak dan bij psychologen, omdat psychiaters vooral medische taken hebben.
