Waardes bepalen hoe je naar de wereld kijkt, wat je belangrijk vindt en hoe je je gedraagt. Ze zijn niet altijd zichtbaar, maar ze sturen je wel elke dag. Denk aan het gevoel dat je krijgt als je iets doet wat goed voelt, of juist het ongemak als je iets doet wat niet bij je past. Dat zijn jouw persoonlijke principes aan het werk. Veel mensen leven jaren zonder goed te weten wat hun diepste drijfveren zijn. En dat is jammer, want wie zijn eigen grondbeginselen kent, maakt makkelijker keuzes die echt bij hem of haar passen.
Wat persoonlijke waarden zijn en waar ze vandaan komen
Persoonlijke waarden zijn de dingen die jij het belangrijkste vindt in het leven. Dat kan vrijheid zijn, eerlijkheid, verbinding, groei of veiligheid. Iedereen heeft een eigen set van dit soort principes, en die zijn niet voor iedereen gelijk. Ze ontstaan door je opvoeding, je ervaringen en de mensen om je heen. Een kind dat opgroeit in een gezin waar hard werken centraal staat, neemt dat vaak mee als volwassene. Iemand die in zijn jeugd veel onzekerheid kende, hecht misschien extra veel waarde aan stabiliteit. Jouw persoonlijke overtuigingen zijn dus niet willekeurig. Ze zijn gevormd door alles wat je hebt meegemaakt.
Waarom het kennen van jouw drijfveren zoveel oplevert
Wie weet wat hij belangrijk vindt, kan daar ook naar handelen. Dat klinkt simpel, maar in de praktijk is het dat niet altijd. Veel mensen maken keuzes op basis van wat anderen verwachten, wat logisch lijkt of wat snel voordeel oplevert. Als die keuzes niet passen bij jouw diepere overtuigingen, voelt dat op den duur leeg. Iemand die carrière maakt terwijl vrijheid zijn grootste drijfveer is, kan ondanks het succes ontevreden zijn. Wanneer jij weet wat jou echt drijft, kun je bewuster beslissen. In relaties, op het werk en in je dagelijkse leven. Onderzoek laat zien dat mensen die in lijn leven met hun persoonlijke principes zich gelukkiger en meer zichzelf voelen.
Jouw eigen normen en waarden ontdekken
Een goede manier om erachter te komen wat jou beweegt, is terugkijken op momenten waarop je je goed voelde. Wat deed je toen? Wie was je bij? Wat maakte het zo fijn? Dezelfde oefening kun je doen met momenten waarop je je juist slecht voelde. Als je regelmatig een knoop in je maag krijgt van bepaalde situaties, zegt dat iets over wat voor jou niet klopt. Er zijn ook lijsten met voorbeelden van persoonlijke overtuigingen waar je doorheen kunt gaan, zoals eerlijkheid, avontuur, loyaliteit, creativiteit of rust. Je hoeft ze niet allemaal even belangrijk te vinden. Het gaat erom dat jij ontdekt welke vijf of tien voor jou echt tellen. Schrijf ze op. Praat erover. En kijk of je dagelijks leven daarmee overeenkomt.
Wat je doet als jouw waarden botsen met die van anderen
Conflicten tussen mensen ontstaan vaak niet door slechte bedoelingen, maar doordat twee mensen andere dingen belangrijk vinden. De één hecht veel waarde aan stiptheid, de ander aan ontspanning. De één vindt eerlijkheid boven alles gaan, de ander vindt tact soms belangrijker. Zulke botsingen komen voor in vriendschappen, families en op de werkvloer. Als je weet wat jij belangrijk vindt en ook begrijpt dat de ander andere drijfveren heeft, kun je milder reageren. Je hoeft het niet eens te zijn, maar begrip maakt het gesprek wel makkelijker. Het helpt ook om te weten welke van jouw kernwaarden echt ononderhandelbaar zijn en welke je soms kunt loslaten zonder je te verliezen.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik welke waarden echt bij mij horen en niet bij mijn opvoeding?
Een manier om te ontdekken welke principes echt van jou zijn, is jezelf afvragen hoe jij je voelt als je er niet naar handelt. Als je je schuldig, onrustig of leeg voelt, is de kans groot dat het een echte persoonlijke overtuiging is. Als je je alleen maar slecht voelt omdat je bang bent voor de mening van anderen, zegt dat meer over verwachtingen van buitenaf dan over jouw eigen kern.
Kunnen jouw waarden veranderen door de jaren heen?
Ja, persoonlijke drijfveren kunnen veranderen. Zeker na grote gebeurtenissen zoals een verlies, een nieuwe relatie of een carrièreswitch. Wat op je twintigste belangrijk was, hoeft dat op je veertigste niet meer te zijn. Het is goed om daar af en toe bij stil te staan en te onderzoeken of jouw keuzes nog kloppen met wat je nu belangrijk vindt.
Wat doe je als je werk niet aansluit bij jouw persoonlijke principes?
Als jouw baan structureel botst met wat jij belangrijk vindt, geeft dat vaak spanning, vermoeidheid of een gevoel van zinloosheid. Het helpt om eerst te benoemen waar precies de wrijving zit. Soms is er ruimte om iets te veranderen binnen je huidige werk. Soms vraagt het een grotere stap. Hoe dan ook: negeren lost het niet op.
